De oplossing is eenvoudig

Dagelijks komen we tal van kleine en grotere problemen tegen.  Elk van ons.  Bijna steeds weten we hoe we deze kunnen oplossen.  Indien het enkel onszelf aanbelangt, is het een kwestie van de discipline te hebben om de oplossing door te voeren.  Niet steeds eenvoudig – en voor sommigen onder ons onmogelijk – maar doenbaar voor de meesten onder ons (met een beetje doorzettingsvermogen).

Moeilijker wordt het wanneer het gaat over problemen die groepen aanbelangen.  Verschillende invalshoeken, andere waarden en persoonlijke of groepsbelangen spelen dan mee.  Strategische spelletjes om het eigen gelijk te behalen worden belangrijker dan de oplossing die we zoeken.

In plaats van vooraf samen een doel (oplossing) te bepalen en de rijkdom van diverse perspectieven te gebruiken, sluiten we ons vaak op in een eigen opinie en verdedigen die – soms tegen beter weten in – ten alle kosten.  Gelijk halen of eigen voordeel worden belangrijker dan het eindresultaat voor de groep.

Enkele voorbeelden; Amerika, dat zichzelf het rijkste land ter wereld noemt ondanks een torenhoge staatsschuld, slaagt er niet in een sociale zekerheid en ziekteverzekering voor iedereen op te zetten.  Geen geld.  Maar, zo blijkt uit een studie van “Citizens for Tax Justice” en het “Institute on Taxation and Economic Policy”, dat de jaarrekening van 280 van de 500 grootste ondernemingen onderzocht, de sterkste schouders dragen de minste lasten.  Meer nog, in plaats van bijdragen te leveren, maken ze winst op de belastingen.

Warren Buffet, een groot voorstander van meer belastingen voor de superrijken zoals hij zelf, geeft aan minder belastingen te betalen dan zijn secretaresse (voor een man die meer dan 40 miljard waard is, een sterk staaltje).  De oplossing is eenvoudig.  Zorg voor een progressieve belasting en plots is er ruimte voor tal van essentiële zaken die het leven van mensen beter maakt.  Het probleem?  Het groot kapitaal dat eigen voordeel voorop stelt voor het algemeen belang van de groep.

Neem de klimaat opwarming.  De grootste vervuilers (USA op kop, gevolgd door India en China).  Er zijn oplossingen voor handen.  Ondanks het geschreeuw van hen die belang hebben bij het status quo.  Het enige wat nodig is, is de discipline om in nieuwe zaken te investeren en winsten even uit te stellen.  De oplossing is eenvoudig.  Maak een radicale breuk met het verleden.  Het probleem?  Directe belangen en winsten van enkelen.

Of neem de opvangcrisis voor asielzoekers.  In enkele uren kan de regering miljarden vinden om banken te redden (en hen nadien vrolijk op het oude elan verder te laten doen).  Maar kazernes open houden voor enkele duizenden mensen (ja mensen) die in een moeilijke en vaak onmogelijke situatie verkeren.  Die honderdduizenden euro’s zijn niet beschikbaar. (evenmin overigens voor de 15% medemensen in België die onder de armoedegrens leven).  De oplossing is eenvoudig.  Het vraagt een verschuiving van prioriteiten naar mensen in plaats van financiële belangen.  Het probleem?  Zoals steeds.  U kent het wel.

Oplossingen vergen verandering.  De zelfde aanpak als altijd, zal tot de zelfde resultaten leiden.  En veranderen is niet steeds eenvoudig.  Het vergt het maken van keuzes en het opgeven van oude verworvenheden om nieuwe rijkdom te scheppen.  Veranderen is niet noodzakelijk verliezen.  Maar Loss Aversion (een psychologische wetmatigheid die aangeeft dat de angst voor mogelijke verliezen veel sterker is dan de kans op winsten) speelt ons parten.

Het vergt moed en doorzettingsvermogen, discipline en begrip voor anderen.  Maar veranderingen – in je eigen leven, je gezin, je organisatie, je land of onze wereld – zijn een evolutionaire wetmatigheid.  Staan blijven is uitsterven.  Veranderen is aanpassen en overleven.  De keuze is aan ons.